Lucas 3,7-20

Inleiding

Nadat Johannes de roepende (loeiende) stem in de woestijn van Jesaja heef laten horen, om een heerbaan voor Degene die in aantocht is, gereed te maken, waarin alle metaforen voor een ‘rechte en geëffende weg’ maximaal benut worden, verschuift het centrale beeld nu naar een boom die bedoeld is om ‘vruchten te doen’. Deze goede vrucht begint daar waar men niet uit een eigen identiteit denkt (Wij zijn immers kinderen Abraham!) maar de profetische stem beantwoord met een concrete vraag naar zichzelf: Wat moeten wij doen?

Vertaling

7
Vervolgens sprak hij (Johannes) tot de menigten,
die uitgelopen waren
om zich door hem te laten dopen:
Adderengebroed1, wie heeft jullie een wenk gegeven
om de toorn die ophanden is, te ontvluchten?2
8
Breng dan metterdaad3 vruchten voort,
die omkeer-waardig zijn.
en beginnen4 jullie niet bij jezelf te spreken:
‘Wij hebben immers Abraham als vader…!’
Want ik zeg jullie: God is bij machte uit deze stenen
kinderen aan Abraham te verwekken.
9
De bijl ligt echter reeds aan de wortel van de bomen.
Dus elke boom die metterdaad geen goede vrucht draagt,
die wordt omgehakt5 en in het vuur geworpen.
 
10
En de menigten kwamen hem bevragen:
‘Wat moeten wij dan doen?‘
11
En antwoordend sprak hij:
Wie een dubbel stel kleren heeft,
laat die uitdelen aan wie er geen heeft,
en wie voedsel6 heeft, doe evenzo.
12
En zelfs tol-inners kwamen om zich te laten dopen,
en ze zeiden tot hem:
‘Meester, wat moeten wij doen?’
13
Hij zei tot hen:
‘Vorder niet meer dan hetgeen jullie opgedragen7 is.’
14
Ja ook die in het leger waren, stelden hem de vraag:
‘En wij, wat moeten wij doen?‘
En hij zei:
‘Plunder8 niemand en pers niets af9,
wees tevreden met je soldij.’
 
15
En toen het volk in afwachting10 was
en allen met betrekking tot Johannes in hun harten overwogen
of hij wellicht de Gezalfde zou zijn,
16
reageerde Johannes door tot allen te spreken:
‘Ik doop jullie weliswaar met water,
maar hij komt, die sterker is dan ik,
voor wie ik niet geschikt ben de riem van zijn sandalen los te maken.
Die zal jullie dopen met heilige Geest en met vuur.
17
Van hem geldt: de wanzeef neemt hij ter hand
om zijn dorsvloer geheel te zuiveren11;
door12 het graan in zijn schuur bijeen te brengen,
maar het kaf zal hij met onblusbaar vuur verbranden.’
 
18
Met dus vele en nog andere vermaningen bracht hij aan het volk het evangelie13.
19
Toen Herodes evenwel door hem terechtgewezen14 werd
om Herodias, de vrouw van zijn broer,
en om alle wandaden die Herodes bedreven had,
20
heeft hij bij dat alles ook dit eraan toegevoegd,
door Johannes op te sluiten in de gevangenis15.

Noten

  1. Bij Mattheus ook meermalen door Jezus in de mond genomen: Mt.12:34 (spreken met giftige, gespleten tong) en Mt. 23:33 (Farizeeën en schriftgeleerden zijn huichelachtig in eerbewijzen aan de profeten)↩︎
  2. Het optreden van Johannes de Doper heeft dezelfde structuur als Jezus’ verkondiging in de synagoge van Nazareth: na het citaat van een heilsprofetie uit Jesaja volgt een toepassing naar de hoorders die ergernis oproept.↩︎
  3. Omdat ‘poiein’ hier een kernwoord is, maar ‘vruchten doen’ geen Nederlands is, is ‘metterdaad’ toegevoegd.↩︎
  4. Het begin van waaruit gedacht en gesproken wordt is blijkbaar bepalend. Johannes begon de menigten aan te spreken als ‘adderengtebroed’.↩︎
  5. Letterlijk: uitgehakt.↩︎
  6. ‘bromata’ is meervoud: spijzen↩︎
  7. Diatasso, ook: vaststellen, bepalen.↩︎
  8. Diaseioo = door elkaar schudden, uitschudden↩︎
  9. Zie hetzelfde ww ook in Lc.19:8↩︎
  10. Bijna dezelfde zinswending als Lc.1:21; wachten waar op gerekend wordt. Johannes beantwoord daar niet aan.↩︎
  11. Letterlijk: doorzuiveren↩︎
  12. Explicatief kai↩︎
  13. Wel opmerkelijk dat deze boeteprediking ook met het ww ‘euangelizomail’ aangeduid wordt.↩︎
  14. Elengchein: ook: te schande maken, aan de kaak stellen, overtuigen (vgl Joh. 3:20; 8:46 en 16:8)↩︎
  15. Bij andere synoptici wordt de gevangenneming van Johannes pas later vermeld. In vers 21 volgt nog de doop van Jezus met een nieuw ‘egeneto’, de naam van Johannes wordt daarbij niet meer genoemd.↩︎
Scroll naar boven