Amos 6,1-11

Vertaling

6, 1
“Wee de1 zorgelozen in Sion
en degenen die hun vertrouwen stellen op2 de berg Samaria;
de notabelen van de top van de volkeren —
en3 het huis Israël komt4 tot hen.
2
Trek naar Kalne5 en zie6
en ga vandaar naar Groot-Hamat7
en daal af naar Gat8 van de Filistijnen:
zijn ze beter dan deze koninkrijken,
of9 is hun gebied groter dan uw gebied?
3
Die de dag van onheil uitstellen,
en die een rijk van geweld brengen.
4
Die op bedden van ivoor liggen
en er maar wat bij hangen op hun10 divans
terwijl ze rammen van het kleinvee eten
en kalveren uit de stal.
5
Die zomaar wat zingen op de klank van de harp11;
zoals David wat voor zich uit improviseren op liedinstrumenten.
6
Die uit wijnschalen drinken
en zich zalven met topolijfoliën;
maar zich niet bekreunen om de ineenstorting van Jozef.
7
Daarom zullen zij nu als eersten12 in ballingschap gaan
en voorbij is het feestgelag van hen die er maar wat bij hangen.
 
8
De ENE, God heeft bij zichzelf gezworen
— godsspraak van de ENE, God van de legerscharen —
ik verafschuw de trots van Jakob
en zijn citadellen haat ik
en13 ik zal de stad en alles wat in haar is overleveren.
9
Dan gebeurt het:
als tien mannen in één huis overblijven, dan zullen zij sterven.
10
En als zijn oom14 en wie hem15 verbrandt hem optilt
om de stoffelijke resten16 het huis uit te brengen
dan zal hij zeggen tegen wie in het binnenste17 van het huis is:
‘Is18 er nog iemand bij u?’
en hij zegt:
‘Niemand’
en hij zegt:
‘Sst,
want19 niet20 de naam van de ENE aanroepen.’
11
Ja,21 zie, de ENE gebiedt
en22 hij slaat het grote huis in gruzelementen
en het kleine huis in scherven.”

Noten

  1. de: I.p.v. ‘u/jullie’; deze vertaalkeuze hangt samen met v. 4: daar staat het bezittelijk voornaamwoord in de derde persoon: ‘hun divans’ (z. n. 10).↩︎
  2. op: Voor de voorlezing is van belang dat dit lokaal bedoeld is ‘waar zij verblijven’. De SHA heeft dit opgelost door ‘die gerust zijn’ te vertalen, de HSV ‘onbezorgden’, de WV12 ‘zelfverzekerden’, de NBV door ‘argelozen’ te vertalen, maar m.i. is de betekenis van בטח בְּ ‘vertrouwen op’.↩︎
  3. en: In de betekenis ‘zodat’; z. GK § 112n en Ewald, Syntax § 355b 1 (1).↩︎
  4. komt: Lett.: ‘en naar hen komen het huis Israël’; constructio ad sensum. Hier wsch. onder invloed van de voorafgaande meervouden הַשַּׁאֲנַנִּים, וְהַבֹּטְחִים en נְקֻבֵי. Overigens stelt BHS i.p.v. וּבָ֥אוּ לָהֶ֖ם בֵּ֥ית als waarschijnlijke lezing וְכֵאלֹהִים בְּבית (sic!) voor; in BHQ wordt dit voorstel niet vermeld.↩︎
  5. Kalne: Klaarblijkelijk een stad in Syrië (DCH).↩︎
  6. zie: In de betekenis: ‘neem alles in je op’, ‘kijk er rond.’ Vgl. DCH ראה I 1b (2): ‘omitted or implied object to be understood from context.’↩︎
  7. Groot-Hamat: Zo DCH. Of: Hamat-Rabba. Hamat: eveneens een stad in Syrië, gelegen aan de Orontes, 214 km ten NNO van Damascus (DCH). Z. ook לְבוֹא חֲמָת (Am. 6:14). Als het ‘Hamat-Hoofdstad’ (J-M § 131n) betekent, is het misschien te vergelijken met Groningen (provincie/stad) en Utrecht (provincie/stad). Veel vertalingen hebben ‘het grote Hamat’. Vgl. nog bv. Valkenburg (aan de Geul, Limburg) en Valkenburg (Zuid-Holland).↩︎
  8. Gat: Misschien Tell eṣ-Ṣāfī, 36 km WZW van Jeruzalem, dus geheel de andere kant op als Kalne en Groot-Hamat.↩︎
  9. of is …: Een andere vertaaloptie is: ‘zelfs als hun gebied groter is dan uw gebied’ (vgl. DCH i.v. אִם 5).↩︎
  10. hun: Z. n. 1 bij v. 1. Als הַ hier wordt opgevat als vocativus, ontstaat in het Nederlands een onmogelijke combinatie: ‘(u/o …) op hun divans’.↩︎
  11. harp: De נֵבֶל (Ⅱ) is waarschijnlijk genoemd naar de vorm van een (wijn- of water)zak, נֵבֶל (Ⅰ) zoals die bv. te zien is op munten uit de tijd van Bar Kochba.↩︎
  12. als eersten: In tijd en plaats. Hier niet רֵאשִׁית (top-), zoals in vv. 1 en 6, maar בְּרֹאשׁ.↩︎
  13. en … overleveren: De NBV expliciteert: ‘Daarom zal Ik Samaria en al zijn inwoners aan de vijand uitleveren.’ Z. nog v. 1. Maar waarom worden degenen die in Sion zijn niet genoemd?↩︎
  14. oom: Van vaders kant (DCH).↩︎
  15. hem … hem: Dit heeft betrekking op het meervoud ’tien mannen’ in v. 9. Z. GK § 145m.↩︎
  16. stoffelijke resten: Hier עֲצָמִים; in 2:1 עַצְמֹ֥ות (‘botten’). עֶצֶם Ⅰ is zowel mannelijk als vrouwelijk.↩︎
  17. binnenste: Vgl. de Nederlandse uitdrukking ‘(het huis) binnenste buiten keren.’ Zij zitten daar te schuilen.↩︎
  18. Is …: Ik neem aan dat hier een dialoog tussen de oom en degene die de doden optilt volgt.↩︎
  19. want: Of: ‘vooral’ (zo SHA).↩︎
  20. niet: D.w.z. het druist tegen de goddelijke wet in de naam van de ENE te noemen vanwege de aanwezigheid van de doden. Vgl. Mat. 22,32; Mar. 12,27; Luc. 20,38.↩︎
  21. Ja (כִּֽי): Ik beschouw dit כִּ eerder als een afsluiting van het voorafgaande dan als een begin van het volgende. De vraag die in v. 12 gesteld wordt, lijkt een nieuw begin.↩︎
  22. en … scherven: De NBV heeft de vorm van dit merisme en parallellisme slechts gedeeltelijk behouden door te vertalen: ‘… of alle huizen, groot en klein, zullen tot puin worden geslagen.’↩︎
Scroll naar boven